มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตเพียงชนิดเดียวบนโลก(เท่าที่ทราบในตอนนี้)
ที่สามารถนำไฟมาใช้ประกอบกิจกรรมของตน ในการเดินป่าไฟเป็นสิ่งที่สำคัญมาก
นอกจากจะใช้ในการหุงหาอาหารและให้แสงสว่างในยามค่ำคืนแล้ว ยังช่วยขับไล่(และดึงดูด)แมลงกินเลือดหลายๆชนิดไม่ให้รบกวนนักเดินป่า
ซึ่งไม้ขีดไฟหรือไฟแช็คจึงกลายเป็นของคู่กายของนักเดินป่าทุกท่านโดยปริยาย
ทราบหรือไม่ครับว่า คนสมัยโบราณที่ยังไม่มีการประดิษฐ์ไม้ขีดไฟหรือไฟแช็คนั้น
เมื่อต้องการใช้ไฟ ท่านใช้วิธีไหนกัน ผมขอนำวิธยากๆในการก่อไฟมาฝากท่านครับ
มีดและเชื้อไฟ อุปกรณ์สาธิตในวันนี้
ทำเชื้อไฟ ซึ่งอาจใช้เศษหญ้า ใบไม้แห้ง เกสรดอกไม้แห้ง ปุยหรือขุยพืช ซึ่งต้องระวัง
เรื่องความชื้นหากเชื้อไฟชื้น จะจุดไฟไม่ติด ต้องนำเชื้อไฟไปผึ่งแดดให้แห้งสนิท
เชื้อไฟละเอียดติดไฟง่ายแต่ก็ไหม้หมดเร็วเหมาะต่อการต่อกับต้นไฟ
เชื้อไฟหยาบ ชิ้นใหญ่กว่าเชื้อไฟละเอียด ติดไฟนานกว่า ใช้ต่อไฟจากเชื้อไฟละเอียดอีกที
การเสียดสี
เป็นวิธีที่ง่ายต่อการเข้าใจ นั่นคือการจำลองการเกิดไฟป่าโดยการเสียดสีของต้นพืช เริ่มต้นโดยการนำไม้สองท่อนที่ไม่มีตาหรือขรุขระจนเกินไป(แนะนำไม้ไผ่แห้ง)ท่อนหนึ่งวางราบกับพื้น และใช้เท้ากด อีกท่อนหนึ่งถือด้วยสองมือและกดด้วยน้ำหนักดึงเข้าและออกจากตัวอย่างรวดเร็ว
ซึ่งเป็นวิธีที่กินแรงมาก แม้จะใช้คนถึงสองคนก็ยากที่จะทำให้เกิดไฟขึ้น คนโบราณจึงใช้วิธี "เจาะ"หรือ "ผ่าปลาย"ในจุดที่ใกล้กับจุดเสียดสี ของไม้ท่อนล่างแล้วยัดเชื้อไฟลงไป ทำให้เกิดไฟได้เร็วขึ้น แต่ก็ยังกินแรงมาก คนจุดไฟอาจเป็นลมก่อนไฟติด
เป็นวิธีที่เผ่าอะบอริจิ้น ในทวีปออสเตรเลียใช้ในการจุดไฟ หลักการเหมือนกัน นั่นคือเสียดสี
ให้เกิดความร้อน ต่างกันตรงที่ใช้การหมุนแทนการชัก ซึ่งจะทุ่นแรงกว่า เหลาไม้หนื้อแข็งเป็น
แท่งและหมุนแท่งไม้ด้วยฝ่ามือ กลับไปกลับมาบนไม้เนื้ออ่อน จนเกิดควัน จึงเติมเชื้อไฟละเอียดลงไปและคอยเป่าเบาๆเรื่อยๆ ไฟจึงติด ต้องแน่ใจ ว่ามือของท่านแข็งและด้านพอ
เพราะหากไปทำเลยอาจจะหยิบจับของไม่สะดวกไปหลายวัน(มือแตก)
วิธีเดิม แต่พัฒนาไปอีกขั้น เปลี่ยนจากใช้มือ เป็นคนชักแบบ คันธนู และนำไม้มาเป็นฐานกด
ด้านบน วิธนี้อาจใช้วิธีดึงสองคน ไฟจากวิธีนี้จะติดเร็วมาก เมือเทียบกับอีกสองวิธีที่ผ่านมา
ข้อควรระวังในการก้มลงเป่า ระวังคันชักจะทิ่มด้วย
ก้อนหินตีกันให้เกิดประกายไฟ วางก้อนหินที่เป็นหินไฟให้ใกล้กับเชื้อไฟมากที่สุด แล้วใช้หินขนาดเหมาะมือ ทุบให้เกิดประกายกระเด็นไปยังเชื้อไฟ ทำไปเรื่อยๆจนเกิดควัน ให้รีบเป่าเบาๆ
เพื่อเลี้ยงเชื้อไฟ
คนโบราณคงไม่มีเลนส์แต่วิธีนี้ก็ใช้ได้ในกรณีที่ไม่มีไม้ขีดไฟ ต้องเป็นวันที่แดดจัด และอากาศแห้งจริงๆ
วิธีเหล่านี้เป็นเพียงความคิดเพียงเล็กน้อยของคนโบราณ ในการรังสรรค์วิธีในการจุดไฟหาก
ท่านคิดว่าอยากทดลองหรือทดสอบความสามารถของตนเองก็สามารถลองทำที่บ้านหรือในค่ายๆ
ที่ไม่จำกัดเรื่องเวลาได้ครับ แต่ถ้าท่านพยายามด้วยวิธีข้างต้นเท่าใดก็ไม่เป็นผลและคิดว่าผม
ยกเมฆมาเล่าสู่กันฟัง ผมมีเคล็ดไม่ลับจะบอก เป็นวิธีที่จะทำให้การก่อไฟของท่านง่ายขึ้น
นั่นคือ ไม้ขีดไงละครับ
